کتاب فصول المهمة فی اصول الائمة

«الفصول المهمّة فی أصول الأئمّة» تألیف شیخ محمد بن حسن حرّ عاملی (م ۱۱۰۴ق)، محدّث بزرگ امامیه و صاحب «وسائل‌الشیعة»، از آثار بنیادین او در زمینهٔ مبانی و قواعد کلّی احکام شرعی است. این کتاب به درخواست علما و فضلا تدوین شد تا مجموعه‌ای از اصول و قواعد کلّیِ روایی را در برگیرد که به کمک آن‌ها بتوان به احکام جزئی فقهی دست یافت. مؤلف در مقدمهٔ اثر، پس از حمد خداوند و درود بر پیامبر و اهل‌بیت(علیهم السلام)، هدف خود را تقویت استناد فقه شیعی به روایات صحیح و اصول معتبر می‌داند و تصریح می‌کند که در این کتاب تنها از کتب صحیحه و اصول معتبره استفاده کرده و اسناد و طرق خود را در پایان کتاب تفصیلی «وسائل‌الشیعة» آورده است.

حرّ عاملی این اثر را به‌مثابه «دروازه‌ای» برای ورود به احکام فروع، تکمیل‌کنندهٔ «وسائل‌الشیعة» و «اثبات الهداه بالنصوص و المعجزات» قرار داده است. وی آرزو می‌کند که این کتاب هزار باب داشته باشد که از هر بابی هزار باب دیگر گشوده گردد، و خواننده را به عمل‌کردن بر طبق احادیث صحیح و دوری از استنباط‌های ظنّی و اجتهادهای مبتنی بر رأی شخصی فرا می‌خواند.

اهمیت کتاب در آن است که قواعد کلی و اصول روایی مستند به عترت طاهره(علیهم السلام) را به‌صورتی منقح گرد آورده و به فقیه و پژوهشگر امکان می‌دهد با تکیه بر نصوص متواتر، مبانی استنباط را از خودِ اهل‌بیت(علیهم السلام) اخذ کند. «الفصول المهمّة» به‌همراه «وسائل‌الشیعة» دو شاهکار حدیثی-فقهی شیخ حرّ عاملی است که در میان منابع امامیه جایگاهی ممتاز دارد و هنوز برای فقها و محققان منبعی معتبر و قابل‌اعتماد به‌شمار می‌رود.