کتاب اول شخص مفرد

خواندن داستان کوتاه  هاروکی موراکامی مثل بیداری از خواب و رؤیاست.

آنچه در «اول شخص مفرد» می‌خوانیم، مرزی مبهم و گاه ناپیداست میان داستان و ناداستان.

هاروکی موراکامی در جدیدترین اثر خود که در سال 2020 منتشر شد، داستانِ مردانی میان‌سال را می‌گوید که همه از گذشته حرف می‌زنند و از خاطرات و از حافظه‌شان. جز یک مورد، راوی تمام داستان‌ها بی‌نام‌اند؛ مردانی که انگار در خلسه، از خاطراتشان می‌گویند و ماجراهایی عجیب که از سر گذارنده‌اند؛ از دعوت به کنسرتی که هرگز برگزار نخواهد شد، تا ملاقات با میمونی که نامِ زنان را می‌دزدیده و هویت معشوق را از آنِ خود می‌کرده.

پس از انتشار «اول شخص مفرد»، برخی منتقدان بدین نتیجه رسیدند که این کتاب، نه یک مجموعه‌داستان که اثری شبیه به سرگذشت‌نویسی است؛ علاقه‌ی وافرِ موراکامی به بیس‌بال و موسیقی جَز در این اثر چنان پررنگ خود را نشان می‌دهد که شاید حق با آن‌ها باشد.

داستان‌های این مجموعه مراقبه‌هایی فلسفی در باب عشق، انزوا، تنهایی، گذر عمر، زمان و حافظه‌اند. موراکامی استادانه، ساده اما حرفه‌ای، قصه گفته؛ قصه‌هایی با دغدغه‌های اگزیستانسیال و مرور نوستالژیکِ خاطره.

«هاروکی موراکامی» در مجموعه‌‌داستان «اول شخص مفرد»، مرزها را از میان حقیقت و روزمرگی‌های مدرن، جهان خیال‌گونه‌ی ذهن ما و تصویرهای بی‌منطقش برمی‌دارد. رخدادهای سوررئال و واقعیت درهم می‌آمیزند و شخصیت‌های داستان را به سرگردانی می‌کشانند.

در هر کدام از داستان‌های این مجموعه، صحبت پیرامون اتفاق‌هایی است که یا رخ نداده، یا درک آن در ابعاد کشف‌شده‌ و چارچوب‌های منطق‌محورِ دنیای واقعی نمی‌گنجد؛ اما صداقت و ساده‌نویسی ظاهری موراکامی طوری همه‌چیز را کنار هم می‌چیند که چاره‌ای جز باورِ باورناپذیرها نداریم.

هاروکی موراکامی (12 ژانویه 1949) رمان‌نویس و داستان‌نویس ژاپنی است که هم در کشورش و هم در جهان، چهره‌ای شناخته‌شده و محبوب است. آثار او به بیش از پنجاه زبان ترجمه شده‌اند. موراکامی تا امروز بارها در میان نام‌هایی بوده که هر سال برای دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات درباره‌ی او گمانه‌زنی می‌شود. او جوایزی همچون فرانک اوکانر، کافکا و جایزه‌ی جهان فانتزی را در کارنامه دارد. او نویسنده‌ای منحصربه‌فرد است که استیون پول، منتقد روزنامه‌ی گاردین او را در میان بزرگ‌ترین رمان‌نویسان زنده‌ی امروز معرفی می‌کند.

اغلب آثار مورکامی راوی اول ‌شخص مفرد دارند. ژانرِ غالبِ آثار او سوررئالیسم، رئالیسم جادویی و پست‌مدرنیسم محسوب می‌شوند. همچنین، رگه‌هایی از داستان‌های فولکلور ژاپنی و باورهای شَمَنیسم نیز در آثارش دیده می‌شوند.