کتاب چهار سرباز

زمستان ۱۹۱۹ است؛ سرمایی تیغ‌برنده همه‌جا را دربر گرفته و جنگ داخلی روسیه در اوج خود جریان دارد. جنگی آمیخته به قدرت‌طلبی، ایدئولوژی و خشونت که عرصه را بر مردمان تنگ کرده است. در نزدیکی خط مقدم رومانی، چهار سرباز از ارتش سرخ در کنار هم قرار گرفته‌اند؛ سربازانی که باید صبر کنند: صبر برای آغاز نبرد، برای آنچه اجتناب‌ناپذیر است، و شاید برای مرگ.

چهار سرباز و جنگ داخلی روسیه

جنگ‌های داخلی روسیه، که گاه از آن‌ها با عنوان جنگ کمونیسم یاد می‌شود، نزاعی گسترده میان نیروهای ارتش سرخ (وابسته به بلشویک‌های کمونیست به رهبری ولادیمیر لنین) و نیروهای موسوم به ارتش سفید بود؛ ائتلافی ناپایدار از گروه‌های ضدبلشویکی با حمایت برخی قدرت‌های خارجی. در این فضای پرآشوب، دولت جدید می‌کوشید کنترل کامل بر سیاست، جامعه و اقتصاد اعمال کند.

رمان «چهار سرباز» (Quatre Soldats) اثر اوبر مینگارللی، روایت انسانی و مینیمالیستی از همین دوران است؛ روایتی که نه بر نبردهای بزرگ، بلکه بر انتظار، تعلیق و زیستن در آستانه‌ی مرگ تمرکز دارد.

خلاصه داستان رمان چهار سرباز

داستان «چهار سرباز» با حضور چهار سرباز ارتش سرخ شکل می‌گیرد که در زمستان ۱۹۱۹، در فاصله‌ای کوتاه میان نبرد و آتش‌بس، در جنگلی یخ‌زده نزدیک خط مقدم رومانی پناه گرفته‌اند. آن‌ها برای زنده ماندن هرچه پیدا می‌کنند می‌خورند، سیگار می‌کشند، حرف می‌زنند و منتظر می‌مانند.

در دل این تعلیق، برکه‌ای در جنگل به پناهگاهشان بدل می‌شود؛ جایی برای گذران زمستان و امید بستن به بهار. سربازان از ترس‌ها، خاطرات، خانواده، خشم‌ها و آرزوهایشان می‌گویند. چهار سرباز رمانی است درباره‌ی دوستی، انتظار و شکنندگی انسان در مواجهه با خشونت جنگ.

تعلیق، انتظار و انسان در آستانه‌ی خشونت

تعلیق رمان از همان ابتدا در لحن راوی و وضعیت شخصیت‌ها جاری است. آن‌ها منتظرند:

منتظر رسیدن بهار،

منتظر پیوستن گردان،

و منتظر آغاز دوباره‌ٔ خشونت؛

به امید آنکه پایانش نیز فرا برسد.

مینگارللی نشان می‌دهد که گاه سهم انسان از جنگ، نه قهرمانی، که انتظارِ فرساینده است.

دربارهٔ نویسندهٔ اثر، اوبر مینگارللی

اوبر مینگارللی (1956–2020) از نویسندگان جریان‌ساز و از صداهای متمایز ادبیات معاصر فرانسه بود. او در کوهستان‌های لورن به دنیا آمد، نوجوانی کتاب‌خوان داشت و در جوانی سه سال به نیروی دریایی پیوست. پس از آن، تمام زندگی‌اش را وقف نوشتن کرد.

مینگارللی در سال ۲۰۰۳ برای رمان «چهار سرباز» موفق به دریافت جایزهٔ معتبر مدیسیس شد. از دیگر آثار شاخص او می‌توان به رمان «خوراکی در زمستان» اشاره کرد که نامزد جوایز مهمی از جمله من‌بوکر بین‌المللی شد. آثار او اغلب با نثری موجز و شاعرانه، به تنهایی، رنج و پیچیدگی روابط انسانی می‌پردازند.

اوبر مینگارللی در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۰ درگذشت و ادبیات جهان یکی از صداهای اصیل و تأثیرگذار خود را از دست داد.

درباره‌ٔ مترجم اثر، ابوالفضل الله‌دادی

ابوالفضل الله‌دادی از مترجمان برجسته‌ٔ ادبیات فرانسه به فارسی و از چهره‌های تأثیرگذار این حوزه است. او با تسلط عمیق بر زبان و فرهنگ فرانسه، آثار نویسندگان کلاسیک و مدرن این زبان را با دقت، امانت‌داری و وفاداری به روح متن ترجمه کرده است.

ترجمه‌ٔ رمان چهار سرباز نمونه‌ای درخشان از نثر دقیق و سنجیده‌ی اوست. الله‌دادی در سال ۱۴۰۳ به‌دلیل ترجمه‌ای ممتاز، موفق به دریافت جایزه‌ٔ ابوالحسن نجفی شد؛ جایزه‌ای معتبر که به بهترین ترجمه‌های ادبی سال اهدا می‌شود.