کتاب «پنج: چهار نمایشنامه و یک فیلمنامه» تازهترین اثر محمود دولتآبادی، نویسنده بزرگ و نامآشنای ادبیات معاصر ایران، است. این کتاب را انتشارات وزن دنیا با همکاری نشر سلوک منتشر کرده است. این مجموعه در ۴۸۸ صفحه و با قطع رقعی و جلد گالینگور منتشر شده است.
این اثر شامل چهار نمایشنامه و یک فیلمنامه از دولتآبادی است که برخی از آنها برای نخستین بار به چاپ رسیدهاند. عنوان نمایشنامهها عبارتند از: «خانهی آخر»، «تنگنا»، «گل آتشین» و «ققنوس». فیلمنامه این مجموعه نیز «اتوبوس» نام دارد.
محمود دولتآبادی (زاده ۱۰ مرداد ۱۳۱۹ در سبزوار) نویسنده، نمایشنامهنویس و فیلمنامهنویس برجسته ایرانی است. او که در روستای دولتآباد سبزوار متولد شد، پس از پایان تحصیلات ابتدایی به مشاغل گوناگونی روی آورد و سپس به مشهد رفت و در آنجا با سینما و نمایش آشنا شد.
دولتآبادی در سال ۱۳۳۸ به تهران نقل مکان کرد و یک سال بعد در تئاتر پارس مشغول کار شد. او از ابتدای دهه چهل در کلاسهای نمایشی شرکت کرد و بازیگر نمایش شد. دولتآبادی در سال ۱۳۴۹ ازدواج کرد. آثار او به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، نروژی، سوئدی، چینی، کردی، عربی، هلندی، عبری و آلمانی ترجمه شدهاند. رمان دهجلدی «کلیدر» از مهمترین و ماندگارترین آثار اوست.
دولتآبادی در پیشگفتار کتاب، با مرور تجربههای خود در عرصه نمایش، تئاتر را هنری «شریف و بیریا» میخواند و تأکید میکند که حضور در صحنه تئاتر یکی از صادقانهترین تجربههای زیستیاش بوده است. او با یادآوری دشواریهای اجرای نمایش در دهههای گذشته، از سانسور و موانعی میگوید که باعث شد برخی از نمایشنامههایش هرگز روی صحنه نروند. نمایشنامه «تنگنا» ـ که بخشی از آن بعدها در فیلم سینمایی «گوزنها» اقتباس شد ـ از جمله همین آثار است.
دولتآبادی در مقدمه تحلیلی کتاب، از تأثیر آنتوان چخوف بر نمایشنامه «خانهی آخر» سخن میگوید و تأکید میکند این اثر برگرفته از داستان معروف «اتاق شماره شش» است. او در این بازنویسی، مفاهیم فلسفی و انسانی چخوف را در بافتی ایرانی بازآفرینی کرده است. نمایشنامه «گل آتشین» نیز با الهام از فضای آثار فسوالاد گارشین، نویسنده روس، نوشته شده و به تقابل امید و رنج در جهان انسان معاصر میپردازد.
مجموعهای از آثار نمایشی و سینمایی: گردآوری چهار نمایشنامه و یک فیلمنامه از دولتآبادی در یک کتاب.
برخی آثار برای نخستین بار منتشر شدهاند: این مجموعه شامل آثاری است که تاکنون به چاپ نرسیده بودند.
ارزش ادبی و تاریخی: روایتگر تاریخ شخصی نویسنده از جدال میان خلاقیت و محدودیت در دوران پرتحول فرهنگ معاصر ایران.
نثر ادبی و تحلیلی: دولتآبادی با زبانی روان و تأملبرانگیز، مخاطب را با دنیای تئاتر و سینما درگیر میکند.
مناسب برای علاقهمندان تئاتر و ادبیات: اثری ارزشمند برای دوستداران هنرهای نمایشی و ادبیات معاصر.
علاقهمندان به تئاتر و ادبیات نمایشی ایران
خوانندگانی که از نثر ادبی و عمیق محمود دولتآبادی لذت میبرند
پژوهشگران و دانشجویان حوزه ادبیات و هنرهای نمایشی
کسانی که به دنبال درک تاریخ فرهنگی معاصر ایران هستند
دوستداران آثار کلاسیک و ماندگار ادبیات فارسی