کتاب هر طرف آواز غم

هر طرف آواز غم؛ نوحه‌خوانی در شوشتر که به کوشش «متین رضوانی پور» گردآوری شده است، حاوی هفتاد و دو نوحه معروف از نوحه خوانان شهر شوشتر در مورد واقعه کربلا است. نوحه های مذهبی شهرستان شوشتر به همراه آوانگاری (نت نویسی) اشعار، در این کتاب گنجانده شده است. کتاب «هر طرف آواز غم» یک اثر ارزشمند در زمینه ثبت نغمه ها و اشعار مورد استفاده نوحه خوانان است که در انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است. در این کتاب برای هر کدام از معصومین نوحه هایی گردآوری شده است که آوردن متن نوحه ها به علاوهٔ گوشه‌ها و ردیف‌های هر نوحه را می توان از ویژگی‌های بارز کتاب دانست.

بریده‌ای از کتاب هر طرف آواز غم

انگیزهٔ گردآوری نوحه‌های ایرانی در نگارنده از زمستان ۱۳۸۳، هنگام مرخصی از خدمت سربازی و در روز عاشورا، ایجاد شد؛ هنگامی که همراه استاد گرامی‌ام، جناب آقای یعقوب قمری شریف‌آبادی، با مردم عزادار در راه امامزاده‌ای بودیم و نوای گرم پیرمردی، با خوانش نوحه‌ای در آواز افشاری، با این سروده به گوش می‌رسید: حسین به میدان مرو تا خواهر تو قرآن بگیرد حسین جان بر سر تو کرده وصیت حسین جان مادر تو تا من ببوسم حسین جان حنجر تو یادآوری تفاوت نوحه‌خوانی‌های کهن و جدید، اثرگذاری آن‌ها و خدمتی که با گردآوری نمونه‌های کهن به جامعه می‌شود، از سفارش و تشویق‌های استاد بزرگوارم، جناب آقای یعقوب قمری شریف‌آبادی، بود و این نوحه، اولین نوحه گردآورده‌ام. از آنجا که تمرکز بر فرهنگ و گردآوری آثار موسیقایی بنیادین شهر یا استانی مجزا، به صورت منسجم، موجب آسودگی خیال و آسایش روان پژوهشگر می‌شود، نگارنده بهتر آن دید که برای پژوهشی بنیادین با تمرکز بر یک شهر و منطقه به مطالعهٔ فرهنگ فولکلور آن بپردازد. پس از هم‌اندیشی با دوستان، شوشتر برگزیده شد. دلیل این انتخاب نیز تاریخ کهن و غنای فرهنگی (به‌ویژه فرهنگ موسیقایی) این شهر بود. با امکان اسکان، پژوهش میدانی و گفت‌وگو با کهنسال‌ترین راویان این منطقه و دستیابی به دست‌نخورده‌ترین نغمه‌های مذهبی، در بهمن‌ماه ۱۳۸۷ ،در این گردآوری تعداد ۷۲ نمونه از نوحه‌های بنیادین این شهر شناسایی و منتشر گردید.