کتاب صحبت سال ها
کتاب «صحبت سال ها» سرگذشت‌نامه مرحوم آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت (ره) است. ایشان از سرآمدان علم و عمل در زمانه ما محسوب می‌شوند. مرکز تنظیم و نشر آثار آیت‌الله بهجت این کتاب را منتشر کرده است. انتشارات واژه‌پرداز اندیشه نیز آن را روانه بازار نشر نموده است.
این زندگینامه ارزشمند از زبان فرزند ایشان، حجت‌الاسلام والمسلمین علی بهجت، نگاشته شده است. به عبارت دیگر، راوی اصلی این کتاب کسی است که سال‌ها در کنار پدر زندگی کرده و منش و مرام ایشان را از نزدیک لمس نموده است.
درباره آیت‌الله بهجت (ره)
آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت (۱۲۹۵ – ۱۳۸۸ شمسی) از برجسته‌ترین فقها، عرفا و مراجع تقلید شیعه در عصر معاصر بود. ایشان در شهر فومن (استان گیلان) متولد شدند و از کودکی استعداد غریبی در کسب معارف معنوی از خود نشان دادند. تقوا، زهد، وارستگی و اتصال دائم به اهل بیت (ع) از ویژگی‌های بارز این عالم ربانی بود. ایشان در ساده‌ترین شرایط زندگی می‌کرد و العبد (بنده) را بهترین وصف برای خود می‌دانست.
ساختار کتاب: سه بخش اساسی
کتاب «صحبت سال ها» از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
بخش اول: مروری بر زندگی آیت‌الله بهجت
در این قسمت، ماجرای از دست دادن مادر در کودکی روایت می‌شود. همچنین استعداد غریب ایشان برای کسب مطالب معنوی، تا هجرتشان به نجف و کسب فیض از محضر اساتید فقه و عرفان، به تصویر کشیده می‌شود.
آیت‌الله بهجت به دلیل مشکلات مالی و جسمی، پس از یک دهه به ایران بازگشت. ایشان در شهر قم رحل اقامت گزید. به عبارت دیگر، قم به پناهگاهی برای ایشان تبدیل شد تا تمام کسانی که دوست دارند راه حق را پی بگیرند، از محضرشان بهره ببرند.
این کوه عرفان و ایمان در این بازه چهل ساله، با دروس فقه و اخلاق به دستگیری از طلاب و مردم پرداخت. چشمه جاری علم و معنویتشان موجب رحمت و برکت برای عالمیان شد.
بخش دوم: ویژگی‌های اخلاقی و عملی
در این بخش، ویژگی‌های اخلاقی و عملی این مرجع تقلید شیعه به تفکیک بررسی می‌شود. فرزند برومندشان، حجت‌الاسلام علی بهجت که ملازم همیشگی پدر بود، به نوعی اصلی‌ترین شاهد و مراقب منش و مرام این آیت حق بوده است. به همین دلیل، او با اشرافی کامل بر احوال استاد و پدر خود، اخلاق و رفتار ایشان را شرح داده است.
بخش سوم: نظرات و دیدگاه‌های سیاسی و اجتماعی
در این بخش، با نظرات و دیدگاه‌های آیت‌الله بهجت در حوزه مسائل سیاسی و اجتماعی که در زمانه ایشان رخ داده، آشنا می‌شویم. خواننده متوجه می‌گردد که ایشان چگونه در برابر ابتلائات دشواری که شیعیان با آن مواجه می‌شدند، همچون واسطه‌ای میان خلق و خدا عمل می‌کردند. اسباب رفع بلا و گرفتاری را فراهم می‌ساختند.
ویژگی‌های برجسته کتاب
۱. روایت از زبان فرزند ایشان
نزدیک‌ترین فرد به آیت‌الله بهجت، فرزندشان علی بهجت است. ایشان سال‌ها ملازم پدر بودند و تمام حالات و منش ایشان را از نزدیک مشاهده می‌کردند. این ویژگی، کتاب را از سایر زندگینامه‌ها متمایز می‌سازد.
۲. اشراف کامل بر احوال استاد و پدر
راوی کتاب، به دلیل همراهی همیشگی با آیت‌الله بهجت، اشراف کاملی بر ابعاد مختلف زندگی ایشان دارد. به همین دلیل روایت‌ها دقیق، مستند و قابل اعتماد است.
۳. پوشش ابعاد مختلف زندگی
کتاب تنها به زندگی شخصی یا علمی آیت‌الله بهجت نمی‌پردازد. بلکه ابعاد اخلاقی، عملی، سیاسی و اجتماعی زندگی ایشان را نیز پوشش می‌دهد.
۴. یک گنجینه معنوی برای رهجویان
این گنجینه معنوی اکنون با علاقه‌مندان به ساحت نورانی آیت‌الله بهجت به اشتراک گذاشته شده است. تمام رهجویان صراط مستقیم می‌توانند از سیره و زندگی ایشان بهره‌های فراوان ببرند.
۵. تمجید رهبر معظم انقلاب
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) در تقریظ خود بر این کتاب فرمودند: «این کتاب را خواندم، از آن استفاده کردم. انصافاً کتاب خوبی است، پُر مغز و پُر نكات آموزنده در زمینه سیر و سلوك و معارف الهی است.»
بخشی از کتاب «صحبت سال ها»
در بخشی از این کتاب ارزشمند درباره نحوه درس خواندن و یادگیری اصولی می‌فرمایند:
«آقا [آیت‌الله بهجت] درباره نحوه درس خواندن می‌گفتند: وقتی در کربلا بودیم کسی به من گفت: هر درسی را که می‌خواهی بخوانی، شب قبلش خودت دقیق مطالعه کن و ببین خودت از این درس چه می‌فهمی. بعد وقتی پای درس استاد می‌روی، ببین استاد به چه چیزهایی اشاره می‌کند که تو متوجه آن‌ها نشده‌ای. این نکته خیلی چیزها را به من آموخت. خدا ان‌شاءالله آن آقا را بیامرزد.»
این کتاب مناسب چه کسانی است؟
علاقه‌مندان به سیره و زندگی عرفای ربانی
کسانی که می‌خواهند با ابعاد مختلف شخصیت آیت‌الله بهجت آشنا شوند
طلاب و دانشجویانی که به دنبال الگویی عملی برای سیر و سلوک هستند
همه رهجویان صراط مستقیم که تشنه کسب معرفت از دریای قرآن و اهل بیت (ع) هستند