پژوهش حاضر، نوشته دکتر محمد نیازی، بررسی فقهی و حقوقی «دیه غیرمسلمانان» در ایران است؛ یکی از مهمترین موضوعات مرتبط با حقوق اقلیتها. نویسنده ضمن مرور سیر تاریخی قانونگذاری از «قانون دیات» (۱۳۶۱) تا «قانون مجازات اسلامی» مصوب ۱۳۹۲، بهویژه ماده ۵۵۴، مستندات فقهی، مبانی حقوقی و ابهامات اجرایی آن را واکاوی کرده و تلاش میکند جایگاه حقوقی اهل ذمّه و اقلیتهای دینی شناختهشده در قانون اساسی را در پرتو اصل برابری شهروندان و الزامات اصل چهارم قانون اساسی روشن سازد.
این پژوهش، که در اصل پایاننامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه تهران، بوده، ضمن تحلیل دیدگاههای فقیهان امامی، تحولات قانونگذاری و چالشهای عملی (از جمله وضعیت پیروان ادیان غیرمشمول یا غیرایرانی) را بهطور مستوفی بررسی کرده و کوشیده است با تنقیح محل نزاع و ارائه پیشنهادهای منسجم، خلأ موجود در ادبیات حقوقی و فقهی کشور در این زمینه را پر کند.