کتاب اسرار آل محمد

کتاب سُلَیم بن‌قیس هلالی (ابوصادق عامری کوفی، از تابعین) از کهن‌ترین و مهم‌ترین «اصول» حدیثی امامیه است که پیش از عصر امام صادق‌(علیه السلام) تدوین شده و دربردارندهٔ روایات مستقیم از پیامبر اسلام‌(صل الله علیه و آله)، امیرمؤمنان‌(علیه السلام)، سلمان فارسی، مقداد، ابوذر و دیگر اصحاب راستین است. این کتاب به تصریح علمای بزرگ شیعه – از جمله نعمانی در «الغيبة» – نخستین و بزرگ‌ترین کتابی است که شیعیان و حاملان حدیث اهل‌بیت(علیهم السلام) به آن اعتماد کرده‌اند و آن را «ابجد شیعه» و «سِرّی از اسرار آل محمد(صلی الله علیه و آله)» نامیده‌اند.

محتوای کتاب، از احادیث بنیادین در باب امامت، تفسیر قرآن، ذکر اسامی امامان دوازده‌گانه(علیهم السلام) و شرح وقایع مهم صدر اسلام تشکیل شده و در طول قرون، منابعی چون «الكافی»، «بصائر الدرجات»، «الاحتجاج» و «من لا یحضره الفقیه» روایاتش را نقل کرده‌اند. ائمهٔ اهل‌بیت(علیهم السلام) نیز صحّت این اثر را تأیید کرده‌اند؛ چنانکه امام زین‌العابدین(علیه السلام) پس از قرائت کتاب در حضورش فرمود: «این احادیثِ ما صحیح است» و امام صادق(علیه السلام) آن را اساس شناخت معارف اهل‌بیت(ع) دانست.

تحقیقی که اینک پیش رو دارید، شرح و بررسی انتقادی همین اصل کهن است. در این مقدمه، با زندگی سلیم بن‌قیس، جایگاه کتاب او در تاریخ حدیث شیعه، طرق روایت و نسخه‌های موجود آشنا می‌شوید. این پژوهش کوشیده است نسخه‌ای منقّح و مضبوط بر اساس کهن‌ترین دست‌نویس‌ها ارائه دهد تا پژوهشگران و علاقه‌مندان، متنی معتبر از این منبع اصیل و دیرینِ مکتب امامیه در اختیار داشته باشند