کتاب «کارخانه اسلحه سازی داوود داله» نوشته محمدرضا شرفی خبوشان است. نشر شهرستان ادب این کتاب را در ۱۲۰ صفحه منتشر کرده است. این اثر در رده رمان نوجوان قرار میگیرد و داستان پسری به نام داوود را روایت میکند که عاشق ساختن داله (چوب دو شاخه به شکل ۷ برای تیرکمان سنگی) است.
ماجرای این کتاب در دوران جنگ تحمیلی رخ میدهد. نویسنده در این رمان، با زبانی صمیمی و طنزآمیز، شیطنتها، شیرینکاریها و ترسهای نوجوانان در فضای جنگ را به تصویر کشیده است. شخصیت اصلی داستان، داوود، بهدلیل اینکه دائماً در حال جمعآوری داله است، به «داوود داله» معروف شده است.
شرفی خبوشان درباره انگیزه خود از نوشتن این رمان میگوید: «در ۱۲ تیر ۱۳۶۷ هواپیمای مسافربری ایران از سوی ناو آمریکایی بر فراز آبهای خلیج فارس مورد هدف قرار گرفت. در این حمله در میان ۲۹۰ نفری که به شهادت رسیدند، ۶۶ کودک وجود داشت. این تعداد کشته شده و آن هم کودک، مسئله بسیار مهمی برایم بود؛ بنابراین تصمیم گرفتم رمانی برای نوجوانان بنویسم که از این جریان مطلع کنم.»
نویسنده تلاش کرده است رمانی بنویسد که نوجوانان را با مسئله جنگ و قدرتطلبی سلطهگران جهانی آشنا کند . به عبارت دیگر، این رمان ضمن پرداختن به یک رخداد تاریخی که در حافظه ایرانیان ثبت است، به موضوعات کلیتر و جهانیتری مانند جنگ و سلطهگری قدرتهای بزرگ نیز میپردازد .
هر بخش از این کتاب به نام یکی از دالههایی است که داوود ساخته است. یکی از دالهها به نام دختری است که محبوب داوود است و همراه خانوادهاش بهخاطر جنگ از ایران میروند . در ادامه، خواننده با ماجراهایی روبهرو میشود که مجموعه آنها، او را متوجه رخداد بزرگتری میکند .
این رمان ساختاری قلهوار دارد؛ یعنی یک نقطه خاص در میانه داستان وجود دارد که از آنجا، هم بخش ماقبل داستان خوب دیده میشود و هم مابعد . این ساختار به خواننده کمک میکند تا هم تاریخ را از بالا ببیند و هم افق پیش رو را .
۱. تلفیق تاریخ و داستان
نویسنده با هنرمندی، یک رویداد تلخ تاریخی را در دل یک داستان جذاب نوجوانانه گنجانده است، بدون اینکه به صورت مستقیم و آموزشی به آن پرداخته باشد.
۲. نثر روان و باورپذیر
مخاطبان کتاب، نثر روان و باورپذیر آن را یکی از نقاط قوت اثر میدانند. زبان داستان، زبان یک نوجوان است و این ویژگی، ارتباط مخاطب با شخصیت اصلی را عمیقتر میکند .
۳. شخصیتپردازی قوی
شخصیت داوود با تمام شیطنتها، احساسات و دغدغههایش به خوبی پرداخته شده است. خواننده در طول داستان با او همراه میشود، شیطنت میکند، عاشق میشود و رشد میکند .
۴. پایانبندی غافلگیرکننده
بسیاری از مخاطبان، پایانبندی کتاب را غیرقابلپیشبینی و تأثیرگذار توصیف کردهاند .
نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ سال که به داستانهای ایرانی با فضای تاریخی علاقه دارند
کسانی که میخواهند با وقایع تاریخی مانند سقوط هواپیمای مسافربری ایران آشنا شوند
مخاطبانی که از نثر روان و طنزآمیز لذت میبرند
مربیان و معلمانی که میخواهند مفاهیم تاریخی را با زبانی داستانی به نوجوانان آموزش دهند