کتاب دروس تاریخ اسلام (جلد چهارم)
کتاب «دروس تاریخ اسلام؛ به همراه ذکر خیری از علمای معاصر» چهارمین و آخرین جلد از مجموعه «دروس» است. انتشارات واژه‌پرداز اندیشه این کتاب را با همت مؤسسه ایمان ماندگار منتشر کرده است . این مجموعه، با استفاده از بیانات استاد ارجمند، آیت‌الله محمدعلی جاودان تنظیم شده است.
جلد اول این مجموعه با عنوان «دروس؛ شرح آیات قرآن کریم» و جلد دوم و سوم با عناوین «دروس اخلاقیات» و «دروس اعتقادات» در سال ۱۴۰۲ منتشر شدند. اکنون جلد چهارم به مباحث تاریخ اسلام اختصاص یافته است.
درباره نویسنده: آیت‌الله محمدعلی جاودان
آیت‌الله محمدعلی جاودان از اساتید برجسته اخلاق و عرفان در تهران هستند . ایشان سال‌هاست که در مسجد جامع بازار تهران، به اخلاق‌آموزی و تربیت نفوس مشغول بوده‌اند. استاد ایشان در مسائل تاریخ اسلام، علامه سید مرتضی عسکری (رحمت‌الله علیه) بودند و بخشی از آموزه‌های ایشان در این کتاب، برگرفته از تعالیم علامه عسکری است.
آیت‌الله جاودان همچنین از شاگردان برجسته آیت‌الله حق‌شناس (ره) به شمار می‌روند . ایشان با آثاری چون «عاشورا، چگونه و چرا»، «دختر پیامبر» و «جانشین پیامبر»، در عرصه تاریخ و معارف اسلامی قلم زده‌اند.
محتوای کتاب
گستره مباحث این کتاب از ظهور اسلام تا عصر امام جواد (ع) را در بر می‌گیرد . با این حال، عمده مباحث آن به حوادث پس از شهادت پیامبر اکرم (ص) تا شهادت امام حسین (ع) اختصاص دارد .
از جمله موضوعات مهم مطرح‌شده در این کتاب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
تحلیل وقایع پس از رحلت پیامبر (ص)
بررسی علل و زمینه‌های شکل‌گیری واقعه عاشورا
سیره و روش ائمه معصومین (ع) در مواجهه با انحرافات
نگاهی مستند به تاریخ صدر اسلام با تکیه بر منابع معتبر
آقای حسن دلپذیر در پاورقی‌های این کتاب، بیانات استاد را به آیات، احادیث و روایات تاریخی مستند کرده است. این کار، بر ارزش علمی کتاب افزوده و آن را برای محققان تاریخ اسلام قابل‌استفاده‌تر ساخته است .
ویژگی‌های برجسته کتاب
۱. گردآوری از منابر عمومی استاد
نکات این کتاب از بیانات استاد جاودان در منابر و برای عموم مردم جمع‌آوری شده است. این ویژگی، محتوای کتاب را صمیمی و قابل‌فهم برای همه مخاطبان کرده است .
۲. مستندسازی پژوهشی
پاورقی‌های کتاب، مطالب را به منابع معتبر متصل کرده و اعتبار علمی آن را دو چندان نموده است .
۳. خاطراتی از علمای معاصر
بخش پایانی کتاب به خاطرات و شنیده‌های استاد جاودان از برخی علمای معاصر اختصاص دارد. از جدّشان شیخ مرتضی زاهد و شیخ محمدحسین زاهد گرفته تا علمایی چون آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله بهجت و آیت‌الله حق‌شناس (رحمت‌الله علیهم). طبیعی است که خاطرات ایشان از آیت‌الله حق‌شناس که استاد خودشان بودند، بیش از دیگران است .
کتاب دروس تاریخ اسلام مناسب چه کسانی است؟
پژوهشگران و دانشجویان حوزه تاریخ اسلام
علاقه‌مندان به سیره و تاریخ صدر اسلام
کسانی که به دنبال درک تحلیلی از وقایع پس از رحلت پیامبر (ص) هستند
مخاطبانی که از بیانات اساتید اخلاق و تاریخ بهره می‌برند